Aktualności

Katedra Prawa Karnego i Kryminologii Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku oraz Międzynarodowe Centrum Badań i Ekspertyz Kryminologicznych zapraszają na międzynarodową konferencję naukową pt. "The Changing Landscape of Organized Crime: Cross‑National Insights", która odbędzie się 4 maja 2026 r. o godz. 11:30 w sali 314. 

Gośćmi specjalnymi wydarzenia będą: prof. Chris Eskridge (z University of Nebraska–Lincoln, School of Criminology & Criminal Justice), prof. Radovan Blažek (z Comenius University in Bratislava, Faculty of Law, Department of Criminal Law, Criminology and Criminalistics) oraz dr Algimantas Čepas (z Department of Criminology, Institute of Sociology and Social Work, Faculty of Philosophy, Vilnius University).

Seminarium będzie prowadzone w języku angielskim. 

Osoby chcące otrzymać certyfikat uczestnictwa biernego, proszone są dokonanie rejestracji poprzez wypełnienie formularza. Należy pamiętać, że tylko zgłoszenia przesłane do 26 kwietnia 2026 r. gwarantują otrzymanie tego dokumentu.

Poniżej publikujemy więcej szczegółowych informacji na temat wydarzenia. Zachęcamy do lektury. 

Współczesna przestępczość zorganizowana coraz rzadziej będzie przypominać klasyczne, hierarchiczne struktury mafijne znane z filmów i literatury. Zamiast nich na pierwszy plan wysuwają się rozbudowane sieci powiązań politycznych, ekonomicznych i technologicznych, które będą przekraczać granice państw, przenikać instytucje publiczne oraz wykorzystywać nowe przestrzenie działania, w tym środowisko cyfrowe. Właśnie tym zagadnieniom poświęcona będzie międzynarodowa konferencja naukowa „The Changing Landscape of Organized Crime: Cross‑National Insights”, która zgromadzi badaczy z Europy i Stanów Zjednoczonych, reprezentujących różne tradycje badawcze i podejścia teoretyczne.

Konferencję otworzy prof. Chris Eskridge z University of Nebraska‑Lincoln, który przedstawi syntetyczną analizę rozwoju i upadku tradycyjnej przestępczości zorganizowanej w Stanach Zjednoczonych. Wystąpienie skoncentruje się na postaciach, które od końca XIX wieku aż do przełomu XX i XXI wieku faktycznie kształtowały oblicze amerykańskiej mafii. Prelegent omówi zarówno czynniki sprzyjające jej rozkwitowi, jak i mechanizmy prawne, społeczne oraz instytucjonalne, które stopniowo doprowadziły do osłabienia klasycznych struktur przestępczych.

Jednym z kluczowych punktów konferencji będzie wystąpienie prof. Radovana Blažka z Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie, poświęcone nowym formom przestępczości zorganizowanej na Słowacji. Referat skupi się na zjawisku konfliktów pomiędzy grupami powiązanych ze sobą funkcjonariuszy państwowych i polityków, które coraz częściej będą rozgrywać się w przestrzeni medialnej i na salach sądowych. Prelegent postawi pytania o granice między rzeczywistą działalnością przestępczą a polityczną walką o wpływy oraz o sytuację, w której instytucje powołane do ochrony prawa same staną się elementem problemu.

Dr Algimantas Čepas z Uniwersytetu Wileńskiego zaprezentuje referat poświęcony transformacji przestępczości zorganizowanej i korupcji na Litwie. Wystąpienie pokaże, jak kraj ten przeszedł drogę od brutalnych, jawnych form przestępczości charakterystycznych dla lat dziewięćdziesiątych do współczesnych, znacznie mniej widocznych sieci wpływów, funkcjonujących na styku biznesu, administracji publicznej i polityki. Analiza głośnej sprawy korupcyjnej z udziałem jednej z najważniejszych postaci litewskiej sceny politycznej stanie się punktem wyjścia do refleksji nad zacieraniem się granic między światem państwa a światem przestępczym.

Problematykę Azji Centralnej przybliży prof. dr hab. Katarzyna Laskowska z Uniwersytetu w Białymstoku. Referat zaprezentuje czynniki decydujące o rozwoju przestępczości zorganizowanej w tym regionie, takie jak geopolityczne położenie, postsowieckie dziedzictwo, znaczenie struktur klanowych oraz poziom kontroli państwowej. Szczególny nacisk zostanie położony na paradoksalny charakter tego zjawiska: przestępczość zorganizowana będzie jednocześnie działać przeciwko państwu i w ścisłej z nim współpracy, czerpiąc z tej relacji wymierne korzyści.

Nowoczesne ujęcie teoretyczne zaprezentuje dr hab. Wojciech Filipkowski, prof. UwB, który spojrzy na przestępczość zorganizowaną przez pryzmat kryminologii sieci. Wystąpienie pokaże, że współczesne grupy, zwłaszcza te funkcjonujące w internecie i darknetach, będą coraz częściej działać jako elastyczne sieci relacji, a nie sztywne struktury hierarchiczne. Prelegent omówi również metody wykorzystywane przez organy ścigania, w tym analizę sieci społecznych, jako narzędzie identyfikowania kluczowych aktorów i zakłócania działalności przestępczej.

Istotnym uzupełnieniem dyskusji stanie się referat dr Emilii Jurgielewicz‑Delegacz, poświęcony funkcjonowaniu przestępczości zorganizowanej na obszarach wiejskich. Wystąpienie zwróci uwagę na specyficzne podatności środowisk poza dużymi miastami, takie jak mniejsza kontrola instytucjonalna czy ograniczona widoczność działań przestępczych. Omówione zostaną m.in. przestępstwa środowiskowe, przemyt oraz nielegalne przedsięwzięcia gospodarcze.

Konferencję zamknie wystąpienie Olgierda Dobrowolskiego, doktoranta Uniwersytetu w Białymstoku, które poświęcone będzie wpływowi wojny rosyjsko‑ukraińskiej na skalę i charakter przestępczości zorganizowanej w Ukrainie. Referat przedstawi konsekwencje konfliktu zbrojnego w postaci wzrostu nielegalnego handlu bronią, narkotykami i ludźmi, a także możliwe skutki tych zjawisk dla bezpieczeństwa całego regionu, w tym Polski.

Konferencja „The Changing Landscape of Organized Crime: Cross‑National Insights” będzie niewątpliwie przestrzenią pogłębionej refleksji nad tym, jak przestępczość zorganizowana będzie funkcjonować w XXI wieku - w świecie globalnych powiązań, słabnących granic i rosnącej roli technologii. Uczestnicy skonfrontują różne perspektywy badawcze oraz spróbują wspólnie znaleźć odpowiedź na nurtujące wiele osób pytanie dotyczące tego, jak skutecznie opisywać i przeciwdziałać zjawisku, które nieustannie zmienia swoje oblicze. 

(opr.: WK)