Aktualności

14 i 15 września 2026 r. Wydział Prawa Uniwersytetu w Białymstoku jest współorganizatorem międzynarodowej konferencji naukowej „Multidisciplinary Perspectives on the Right Not to Use the Internet”, która odbywa się w Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Rzymie. Wydarzenie jest organizowane wspólnie przez Uniwersytet w Białymstoku, Ghent University w Belgii, University of Macerata we Włoszech oraz Stację Naukową PAN w Rzymie (Accademia Polacca delle Scienze). 

Uroczystego otwarcia konferencji dokonała Dyrektor Stacji Naukowej PAN w Rzymie - Magdalena Wrana.

Konferencja jest jednym z efektów realizowanego przez Uniwersytet w Białymstoku i Ghent University międzynarodowego projektu badawczego „The Right to (Not) Use the Internet: Observatory”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu OPUS LAP 26, we współpracy z Research Foundation - Flanders (FWO).

Kierownikiem projektu jest prof. Elżbieta Kużelewska z Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.

Projekt koncentruje się na rozwijającej się koncepcji prawa do niekorzystania z Internetu oraz jej znaczeniu dla ochrony autonomii jednostki w coraz bardziej zdigitalizowanym społeczeństwie.

W rzymskiej konferencji uczestniczy 18 badaczy reprezentujących 9 ośrodków naukowych z Europy, którzy podejmują interdyscyplinarną dyskusję nad prawnymi, społecznymi i politycznymi aspektami dobrowolnego lub wymuszonego pozostawania poza środowiskiem cyfrowym.

W centrum debaty znajduje się pytanie, czy możliwość niekorzystania z Internetu może być postrzegana jako prawo jednostki w erze cyfrowej, szczególnie w sytuacji, gdy dostęp do usług publicznych, edukacji, informacji czy uczestnictwa społecznego coraz częściej uzależniony jest od korzystania z technologii cyfrowych.

Tematyka konferencji obejmuje m.in. prawa dziecka, autonomię rodzicielską, edukację, sztuczną inteligencję, ochronę danych osobowych, dezinformację oraz cyfrowe wykluczenie. Tym samym dyskusja nad prawem do pozostania offline wpisuje się w szerszą refleksję nad granicami cyfryzacji i koniecznością zachowania realnej autonomii jednostki w świecie, w którym bycie online coraz częściej przestaje być kwestią wyboru.

Szczególnie istotna jest obecność Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, którego przedstawiciele prezentują podczas konferencji pięć referatów, podejmujących różne aspekty prawa do niekorzystania z Internetu.

Prof. Artur Olechno analizuje relację pomiędzy prawem rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami dotyczącymi technologii cyfrowych a edukacją domową, podejmując problem granic autonomii rodzicielskiej w warunkach postępującej cyfryzacji edukacji.

Prof. Elżbieta Kużelewska przedstawia zagadnienie praw dzieci w kontekście prawa do niekorzystania z Internetu, wykorzystując doświadczenia Australii jako punkt odniesienia dla szerszej refleksji nad ochroną autonomii i praw dziecka w środowisku cyfrowym.

Dr Michał Ożóg koncentruje się na statusie pozostawania dziecka offline, stawiając pytanie, czy może ono być postrzegane jako prawo, czy również jako obowiązek, oraz analizując granice prawa rodziców do cyfrowego wychowania dziecka w dobie sztucznej inteligencji.

Dr Radosław Puchta podejmuje problem prawa do niekorzystania z Internetu w kontekście dezinformacji, wskazując na możliwe znaczenie tego prawa dla ochrony jednostki w coraz bardziej złożonym i podatnym na manipulacje środowisku informacyjnym.

Dr Dariusz Kużelewski analizuje związek pomiędzy prawem do pozostania offline, oceną ryzyka, ochroną danych osobowych i cyfrowym wykluczeniem, wskazując na znaczenie tych zagadnień dla projektowania bezpiecznych i niedyskryminujących rozwiązań cyfrowych.

Konferencja stanowi kolejny ważny etap międzynarodowej współpracy badawczej prowadzonej przez Uniwersytet w Białymstoku i Ghent University. Jest również przestrzenią do dyskusji nad jednym z coraz istotniejszych pytań współczesnego prawa: czy w świecie, który coraz częściej zakłada, że wszyscy jesteśmy online, prawo do pozostania offline powinno stać się elementem ochrony praw i wolności jednostki?