Aktualności

Współpraca Rzecznika Praw Obywatelskich, Uniwersytetu w Białymstoku oraz samorządu województwa podlaskiego w ostatnich kilkunastu miesiącach przekształciła się w spójny i konsekwentnie rozwijany projekt wzmacniania dostępu mieszkańców regionu do ochrony prawnej. Jej kolejne etapy - od uruchomienia Punktu Przyjęć Interesantów na Wydziale Prawa UwB, poprzez formalizację działań, aż po starania o powołanie pełnomocnika terenowego, pokazują wyraźnie, że mamy do czynienia z inicjatywą o charakterze długofalowym, opartą na współdziałaniu trzech kluczowych środowisk: instytucji państwowej, uczelni i władz regionalnych. 

Początkiem tej współpracy w jej obecnym, praktycznym wymiarze był 4 grudnia 2024 r. Tego dnia na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku odbyło się uroczyste otwarcie Punktu Przyjęć Interesantów Rzecznika Praw Obywatelskich. W wydarzeniu uczestniczył sam Rzecznik Praw Obywatelskich - dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW, a także przedstawiciele władz uczelni i administracji publicznej - JM Rektor UwB - prof. dr hab. Mariusz Popławski, Wojewoda Podlaski - dr Jacek Brzozowski, Zastępca Prezydenta Białegostoku - Rafał Rudnicki oraz Dziekan Wydziału Prawa - dr hab. Artur Olechno, prof. UwB. Już wtedy podkreślano, że jest to przedsięwzięcie wyjątkowe - pierwszy tego typu punkt w północno‑wschodniej Polsce i siódmy w kraju.

Dzień później, 5 grudnia 2024 r, punkt rozpoczął działalność operacyjną. Mieszkańcy Białegostoku i całego województwa podlaskiego po raz pierwszy zyskali możliwość bezpośrednich konsultacji z pracownikami Biura RPO, bez konieczności wyjazdu do Warszawy czy kontaktu wyłącznie drogą korespondencyjną. Jak podkreślał podczas inauguracji prof. Marcin Wiącek, choć co roku do Rzecznika trafia około 80 tysięcy skarg składanych różnymi kanałami, osobista rozmowa wciąż pozostaje niezwykle ważnym elementem rozwiązywania wielu spraw.

Utworzenie Punktu było efektem współpracy kilku podmiotów. Kluczową rolę odegrała inicjatywa Marszałka Województwa Podlaskiego - Łukasza Prokoryma, absolwenta Wydziału Prawa UwB, który, przy wsparciu władz uczelni i zgodzie Rzecznika, doprowadził do powstania tej instytucji w Białymstoku. Wojewoda Podlaski - dr Jacek Brzozowski podkreślał wówczas, że lokalizacja punktu właśnie na Wydziale Prawa UwB jest rozwiązaniem optymalnym - łączy bowiem dostępność dla mieszkańców z potencjałem środowiska akademickiego.

W trakcie grudniowej uroczystości podpisano również oficjalną umowę pomiędzy Uniwersytetem w Białymstoku a Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Dokument ten nadał współpracy formalny charakter i stworzył fundament pod jej dalszy rozwój. Jak zaznaczał JM Rektor UwB - prof. dr hab. Mariusz Popławski, nowy punkt stanowi istotne uzupełnienie dotychczasowej działalności Wydziału Prawa, w szczególności Studenckiej Poradni Prawnej, która od lat wspiera osoby niezamożne. Obecność RPO na uczelni ma także wymiar edukacyjny - sprzyja zwiększaniu świadomości prawnej studentów oraz młodzieży.

Punkt Przyjęć Interesantów został zlokalizowany przy ul. Mickiewicza 1 (pok. 119) i od początku działa w cyklu regularnych dyżurów - co do zasady w każdy pierwszy czwartek miesiąca w godzinach 10-15. Skierowany jest do wszystkich osób, które uważają, że ich prawa zostały naruszone przez instytucje publiczne lub że są nierówno traktowane. Co istotne, składanie wniosków do RPO jest bezpłatne. 

Kolejne miesiące pokazały, że inicjatywa szybko spotkała się z dużym zainteresowaniem społecznym. Od grudnia 2024 roku z punktu korzysta średnio około 30 osób miesięcznie, a rekordowo jednego dnia zgłosiło się aż 50 interesantów. Te dane potwierdzają, że potrzeba bezpośredniego dostępu do instytucji stojącej na straży praw obywatelskich w regionie była realna i dotychczas niezaspokojona.

Naturalnym krokiem w rozwoju tej współpracy stały się działania zmierzające do jej dalszego wzmocnienia. 19 marca 2026 r. na Wydziale Prawa UwB odbyło się spotkanie prasowe, podczas którego JM Rektor Uniwersytetu w Białymstoku - prof. Mariusz Popławski oraz Marszałek Województwa Podlaskiego - Łukasz Prokorym podpisali list intencyjny dotyczący utworzenia w Białymstoku pełnomocnika terenowego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dokument ten stanowi kolejny, ważny etap współpracy. Sygnatariusze podkreślili, że skuteczna ochrona praw obywateli wymaga rzeczywistego i łatwego dostępu do instytucji publicznych. W przypadku województwa podlaskiego - regionu o specyficznym położeniu i rozproszonej strukturze osadniczej - wzmocnienie tej dostępności jest szczególnie istotne. Utworzenie pełnomocnika terenowego mogłoby oznaczać obecność przedstawicieli RPO nawet przez kilka dni w tygodniu, na wzór funkcjonujących już ośrodków w Katowicach, Gdańsku czy Wrocławiu, a także organizację dyżurów w mniejszych miejscowościach.

Podczas marcowego spotkania Rektor UwB przypomniał, że otwarcie Punktu Przyjęć Interesantów w grudniu 2024 r. było przełomowym momentem, możliwym do osiągnięcia dzięki współpracy z samorządem województwa. Podpisanie listu intencyjnego określił jako „kolejny krok prowadzący do jeszcze większego zwiększenia dostępności instytucji Rzecznika dla mieszkańców regionu". Marszałek Łukasz Prokorym podkreślał z kolei unikatowy charakter białostockiego punktu, który jako jedyny w Polsce funkcjonuje na uczelni wyższej oraz wyraził przekonanie, że wspólne działania samorządu, uczelni i organizacji pozarządowych mogą w niedługim czasie doprowadzić do utworzenia stałej placówki RPO. 

Kolejnym etapem tej współpracy będzie zapowiedziane na 10 czerwca 2026 r. wydarzenie - briefing prasowy na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Wezmą w nim udział Rzecznik Praw Obywatelskich - dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW, Marszałek Województwa Podlaskiego - Łukasz Prokorym oraz JM Rektor UwB - prof. dr hab. Mariusz Popławski. Spotkanie będzie poświęcone inicjatywie zmierzającej do powołania w przyszłości Pełnomocnika Terenowego RPO w Białymstoku, a także dotychczasowym efektom współpracy między instytucjami. 

Podczas konferencji prasowej zostaną przedstawione aktualne informacje dotyczące stanu prac nad tym przedsięwzięciem oraz znaczenie jego realizacji dla mieszkańców regionu. Wydarzenie to stanowi bezpośrednią kontynuację działań zapoczątkowanych podpisaniem listu intencyjnego w marcu i pokazuje, że projekt nie tylko nie zwalnia tempa, ale wchodzi w kolejną, bardziej zaawansowaną fazę. 

Aktualnie Punkt Przyjęć Interesantów RPO na Wydziale Prawa UwB jest już stałym elementem krajobrazu instytucjonalnego regionu, realnie wspierającym mieszkańców w dochodzeniu ich praw. Jednocześnie stanowi on fundament dla dalszych działań, których celem jest jeszcze większe zbliżenie instytucji państwa do obywateli. Dotychczasowa współpraca Rzecznika Praw Obywatelskich, Uniwersytetu w Białymstoku i samorządu województwa podlaskiego pokazuje, że takie partnerstwo może przynosić wymierne i odczuwalne społecznie efekty, a kolejne miesiące mogą okazać się kluczowe dla jej dalszego rozwoju. 



(opr.: WK)